SHANTOM
Πολυχώρος Πολιτισμού & Τεχνών
Σμάρω Στεφανίδου-Λήδα Shantala

Τριπόλεως 35Α & Ευβοίας, 152 31 Κ. Χαλάνδρι
(στάση ΜΕΤΡΟ "Χολαργός", γραμμή 3) τηλ. 210-6717529



T'AI CHI CHUAN
(Taijiquan)


Το Τάι Τσι Τσουάν είναι μια παραδοσιακή κινέζικη πολεμική τέχνη αλλά μέθοδος δυναμικού διαλογισμού, γυμναστικής και πάλης, βασισμένη στον έλεγχο της εσωτερικής ενέργειας (βιοενέργειας), κατά τις αρχές του Ταό.

Εκτός από την αποτελεσματικότητα στην αυτοάμυνα που προσφέρει στον ασκούμενο, έχει ευεργετικά αποτελέσματα σ'ό,τι αφορά την αυτοσυγκέντρωση, την ενεργειακή ισορροπία και έτσι την υγεία σώματος και πνεύματος.

Η συνεχής πρακτική του Τάι Τσι Τσουάν προσφέρει στο σώμα τη δυνατότητα να παραμένει νέο και ελαστικό, το προφυλάσσει, το βοηθά ακόμα και να αναρρώσει, αυξάνει το επίπεδο της βιοενέργειας του οργανισμού (δρομολογώντας σωστά την ενέργεια στους μεσημβρινούς του).
Επιπλέον αποκαθιστά τη συναισθηματική ισορροπία και αναπτύσει την ενεργειακή «ευαισθησία», προλαμβάνοντας έτσι την εμφάνιση αρνητικών συμπτωμάτων στο φυσικό μας σώμα.
Με άλλα λόγια το Τάι Τσι Τσουάν, εκτός από μιά εξαίρετη γυμναστική, αποτελεί προληπτική αγωγή ή συμπληρωματική, βοηθητική μέθοδο θεραπείας – μια προσέγγιση που αποδέχεται ήδη και η επιστήμη της Δύσης.


ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ

"Taiji",σημαίνει κυριολεκτικά "το τελικό ανώτερο", "το σύμπαν". Ο όροςπρωτοσυναντάται στα βιβλία του "I Ching", εννοώντας την κατάσταση του σύμπαντος πριν τη δημιουργία του ουρανού και της γης. Ο όρος Taijiquan αναφέρεται στην πολεμική τέχνη. Η έννοια του Taiji συναντάται στον ταοϊσμό, τη φιλοσοφία, τη μεταφυσική, το φένγκ σούι. Το υπόβαθρο του Taiji είναι η θεωρία του yin-yang, που συμβολίζει τις δύο αντίθετες και συμπληρωματικές απόψεις της πραγματικότητας.

Οι κινήσεις του Τάϊ Τσι θεωρούνται κυκλικές. Μέσα σ'αυτή την κυκλική κίνηση υπάρχουν πολλές κρυμμένες παραλλαγές και αλλαγές: το άδειο και το γεμάτο, η δύναμη και η απαλότητα, η κίνηση προς τα εμπρός και προς τα πίσω, η ακινησία. Το Τάϊ Τσι Τσουάν αναζητά τη γαλήνη μέσα στη δράση, και τη δράση μέσα στη γαλήνη. Η έμφαση είναι στην εξάσκηση του νου και της συνειδητότητας.

Οι κινήσεις είναι συνεχείς, από την αρχή ώς το τέλος, και από μιά στάση στην επόμενη, με απόλυτη κυκλικότητα. Η σωματική εξάσκηση, σύμφωνα με τα παλιότερα κείμενα, χαρακτηρίζεται από τη χρήση των αρθρώσεων ως μοχλών, που συγχρονίζονται μέσα από χαλάρωση κι όχι τόσο μέσα από μυική ένταση, με στόχο την εξουδετέρωση ή την πραγματοποίηση της επίθεσης. Η αργή, επαναληπτική εργασία που απαιτείται για να μάθει κανείς αυτή την τεχνική, αυξάνει σταδιακά αλλά σταθερά την εσωτερική κυκλοφορία επηρεάζοντας θετικότατα την αναπνοή, τη θερμοκρασία του σώματος, το κυκλοφορικό και λεμφικό σύστημα κλπ... Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι αλλαγές γίνονται μόνιμες, και αντικρούουν τα βλαβερά αποτελέσματα του στρες στο ανθρώπινο σώμα. Έτσι, ο ασκούμενος έχει πρόσβαση σε όλη του την ενέργεια, ενέργεια που μπορεί να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά και στους υπόλοιπους τομείς της ζωής του.

Η πρακτική του Τ'αι Τσι περιέχει τρείς βασικούς τομείς:

- πρακτικές για καλή υγεία. Ένα άτομο που δεν είναι σε καλή φυσική κατάσταση θα βρεί δυσκολία στο να διαλογιστεί με ηρεμία ή στο να χρησιμοποιήσει το Τ'άϊ Τσι ως πολεμική τέχνη. Γι'αυτό και η πρακτική επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων του στρες στο σώμα και το νου.

- διαλογισμός. Ο διαλογισμός θεωρείται απαραίτητος για την ικανότητα αυτοσυγκέντρωσης, τη διατήρηση της βέλτιστης σωματικής και ψυχικής υγείας και για τη χρήση του Τ'αϊ τσι ως πολεμικής τέχνης.

- πολεμικές τεχνικές. Η ικανότητα χρήσης του Τάϊ Τσι ως πολεμικής τέχνης αποτελεί την απόδειξη οτι οι πρακτικές για καλή υγεία και ο διαλογισμός αποδίδουν.

Στην παραδοσιακή του μορφή (υπάρχουν πολλές σύγχρονες παραλλαγές που αγνοούν τουλάχιστον ένα από τα τρία ), κάθε πλευρά της εξάσκησης πρέπει να περιλαμβάνει και τις τρείς παραπάνω κατηγορίες.

Ο κινέζικος όρος "Τ'αι Τσι Τσουάν" μεταφράζεται και ως "υπέρτατη πυγμαχία" ή "απεριόριστη γροθιά". Ο ασκούμενος μαθαίνει ασκήσεις που μοιάζουν με αργές χορογραφίες σόλο (ch'uan), οι οποίες δίνουν έμφαση στην ίσια σπονδυλική στήλη, ήρεμη αναπνοή και τη φυσικότητα των κινήσεων, και άλλες που εκτελούνται με άλλον έναν ασκούμενο (tui shu), για την εξάσκηση των αντανακλαστικών, του συγχρονισμού κλπ...

Είναι κατάλληλο το Τάϊ Τσι ως μέθοδος αυτοάμυνας; Η απάντηση εξαρτάται από το ποιό είδος εξασκεί κανείς. Πάντως οι αρχές του λένε "ναι", και το γεγονός οτι είναι αργό και "απαλό" δεν σημαίνει οτι δεν είναι αποτελεσματικό. Σε μιά πάλι, εάν χρησιμοποιήσουμε σκληρότητα και δύναμη για να αντισταθούμε στη βίαιη δύναμη του αντιπάλου, τότε και οι δύο πλευρές σίγουρα θα έχουν ζημιές, σε κάποιο ποσοστό. Σύμφωνα με τη θεωρία του Τ'άϊ Τσι, αυτές οι "ζημιές" είναι φυσική συνέπεια της συνάντησης της βίαιης δύναμης με τη βίαιη δύναμη, γιανγκ με γιανγκ. Αντ'αυτού, οι ασκούμενοι διδάσκονται πως δεν πρέπει κανείς να αντιστέκεται σε μιά βίαιη δύναμη που έρχεται να τους επιτεθεί, αλλά να την συναντούν με απαλότητα και να "κολλάνε" σ'αυτήν, ακολουθώντας την κίνησή της παραμένοντας σε σωματική επαφή έως ότου η δύναμη του επιτηθέμενου να εξαντληθεί ή μπορεί να κατευθυνθεί με ασφάλεια αλλού: με λίγα λόγια, απαντάμε στο γιανγκ με το γιν. Αυτή η ισορροπία του γιν με το γιανγκ είναι ένας από τους στόχους της εξάσκησης στο Τ'αι Τσι. Ο Λάο Τσου έγραφε, στο "Ταο Τε Τσινγκ": "Το μαλακό και το εύκαμπτο θα νικήσει το σκληρό και δυνατό". Αυτή η "απαλή" εξουδετέρωση μιάς επίθεσης μπορεί να επιτευχθεί πολύ γρήγορα από έναν προχωρημένο ασκούμενο του Τάϊ Τσι, ο οποίος όμως, για κατέχει αυτή την ικανότητα, πρέπει να έχει πίσω του πολλά χρόνια πειθαρχημένης πρακτικής, να είναι σταθερός, ευαίσθητος και ελαστικός σωματικά και νοητικά. Η ευαισθησία και η ετοιμότητα με την οποία θα βρεί το κέντρο βαρύτητας του αντιπάλου, η γαλήνια εγρήγορση που αυτό απαιτεί, είναι κάτι που απαιτεί χιλιάδες ώρες εξάσκησης, πρώτα με τρόπο γιν (αργά, επαναληπτικά, διολογιστικά) και αργότερα με τρόπο γιανγκ ("ρεαλιστικά", δυναμικά, γρήγορα): φόρμες, εξάσκηση με αντίπαλο καθώς και με όπλα.

Μαζί με τις σωματικές ασκήσεις, διδάσκονται επίσης οι αναπνοές, nei kung ή, πιό συνηθισμένα, ch'i kung, για την ανάπτυξη της ζωτικής ενέργειας ("τσι"), σε συντονισμό με σωματικές κινήσεις. Αυτές οι πρακτικές, παλιότερα διδάσκονταν μόνον στους πιό προχωρημένους, ως ξεχωριστό σύστημα εξάσκησης. Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν γίνει πολύ πιό γνωστές στο γενικό κοινό, και διδάσκονται ακόμη και σε αρχάριους.

Το Τάϊ Τσι Τσουάν ξεκίνησε από ένα μικρό, απομακρυσμένο χωριό της Κίνας (Τσεν Τσα Κόου), της περιοχής Χενάν. Η πρώτη μνεία του είναι στα 1600, όμως λέγεται πως ξεκίνησε πολύ νωρίτερα. Πολλοί μελετητές πιστεύουν πως ο Jiang Fa, ένας μοναχός από το βουνό Wudang, ήρθε στο χωριό και έμαθε τις πρακτικές εσωτερικής πάλης στην οικογένεια. Άλλοι πιστεύουν πως το Τάϊ Τσι του βουνού Wudang είναι κάτι που δημιουργήθηκε πρόσφατα, βασισμένο στα πέντε κύρια στυλ του Τ'αι Τσι. Όπως και νά'χει το πράγμα, για αιώνες το μυστικό του παρέμενε κρυφό και μεταδιδόταν από γενεά σε γενεά στο εσωτερικό της οικογένειας Τσεν. Ο πιό γνωστός δάσκαλος ήταν ο Ch'en Chang-hsing (1771-1853). Το στυλ της οικογένειας Chen είναι λοιπόν το αρχαιότερο και το επικρατέστερο σήμερα είδος πολεμικής τέχνης στην Κίνα.

Το 19ο αιώνα, οYang Lu-ch'an (ή Yang Fu-k'ui ), μαθητής του Ch'en Chang-hsing από το 1820, απλοποίησε το αρχικό στυλ περιορίζοντας το μέρος της πολεμικής τέχνης προς όφελος του διαλογιστικού και θεραπευτικού του χαρακτήρα). Χάρη σ'αυτόν, το Τάι Τσι από τη μικρή γενέτειρά του εξαπλώθηκε αρχικά σε όλη την Κίνα και από εκεί στη Δύση για να γίνει σε σύντομο χρονικό διάστημα το πιο δημοφιλές είδος Κουνγκ Φου. Το στυλ γιανγκ οδήγησε στην δημιουργία των άλλων τριών κυρίων σχολών Τ'άϊ Τσι. Ο εγγονός του, Yang Ch'eng-fu, αφαίρεσε τις ενεργητικές κινήσεις με πηδήματα, βαριά πατήματα και άλλες απότομες κινήσεις, δίνοντας έμφαση στο Ta Chia, ένα στυλ με αργές, σταθερές, απλωτές και απαλές κινήσεις, που είναι κατάλληλες για ασκούμενους κάθε ηλικίας και φυσικής κατάστασης. Έτσι ο Yang Ch'eng-fu είναι εκείνος που έκανε το σύστημα γιανγκ το πιό δημοφιλές σήμερα στη Δύση.

Πολεμική τέχνη ή χορός;

Το Τ'άϊ Τσι Τσουάν είναι βασικά μιά πολεμική τέχνη. Πολλοί άνθρωποι την εξασκούν κυρίως για τις ευεργετικές ιδιότητές της στην σωματική και ψυχική υγεία, και γιατί όχι. Αλλά οι μεγάλοι δάσκαλοι προειδοποιούν πως, ακόμη κι αν ο κύριος στόχος είναι η υγεία κι όχι η αυτοάμυνα, πάλι θά'πρεπε να εξασκείται ως πολεμική τέχνη.
Εάν η πρακτική σας είναι σαν χορός, θα πάρετε τα καλά που προσφέρει η πρακτική του χορού, δηλαδή κομψή κίνηση, εύκαμπτες αθρώσεις, συντονισμός κίνησεων και καλή κυκλοφορία του αίματος. Εάν όμως ο τελικός σας στόχος είναι η ύψιστη σωματική, συναισθηματική και νοητική υγεία που χαρακτηρίζει τους πεπειραμένους ασκούμενους των πολεμικών τεχνών, τότε πρέπει να εξασκείτε το Τ'αι Τσι Τσουάν ως πολεμική τέχνη.

Δήμητρα Zήρου

δ

H Δήμητρα Zήρου σπούδασε κινηματογράφο και φωτογραφία στο Πανεπιστήμιο του Illinois στο Σικάγο και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Paris I στο Παρίσι, στον εθνογραφικό κινηματογράφο.
To 2001 ολοκλήρωσε τον μεταπτυχιακό κύκλο στα Πολυμέσα – Eικονική πραγματικότητα στο Πανεπιστήμιο του Westminster στο Λονδίνο.
Mιλάει αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά και μέτρια ιαπωνικά.
Δίδαξε φωτογραφία για δέκα περίπου χρόνια στο TEI Aθήνας και ένα χρόνο στο Πανεπιστήμιο Aιγαίου στη Σύρο.
Aπό το 1993 έως σήμερα, έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα και φωτογραφίες σχετικά με τον Aφρικανικό κινηματογράφο, τους αυτόχθονες της αρκτικής Eυρώπης “Sami” (Λάπωνες) και το Bόρειο Σέλας.
Η φωτογραφική της δουλειά έχει παρουσιαστεί στο Mουσείο Γουλανδρή Φυσικής Iστορίας, στο Aττικό Mετρό, και στο Eυγενίδιο Ίδρυμα -Πλανητάριο της Aθήνας.
Έχει σκηνοθετήσει 20 ημίωρα επεισόδια της τηλεοπτικής σειράς ντοκυμανταίρ “Φωτόσφαιρα“ για την ΕΤ1 (2006-2008) και μία εκπαιδευτική σειρά για τα παιδιά των Λαπώνων με τίτλο "A School Development Project in Sapmi", στην αρκτική Νορβηγία και Σουηδία. Την περίοδο 2012-13 σκηνοθετεί ένα ντοκυμανταίρ με τίτλο "Into the Land of Ice and Fire" στην αρκτική Νορβηγία.
Στο Tai Chi Chuan (σχολή Yang) και στο Chi Kung ασκείται από το 1992 με δάσκαλο τον Tew Bunnag, ιδρυτή του European School of T'ai Chi Chuan. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια T'ai Chi Chuan και κινέζικης καλλιγραφίας με τον δάσκαλο Chen, καθώς επίσης και σεμινάρια κινεζικού, ταιλανδικού και ιαπωνικού μασάζ σιάτσου.
Τα τελευταία 10 χρόνια ασκείται στο Αikido και στην ιαπωνική τέχνη του σπαθιού, Iaido. Από το 2001 διδάσκει Tai Chi Chuan (στύλ Yang-μικρή και μεγάλη φόρμα, πολεμικές εφαρμογές) και Chi Kung. Με το Shantom συνεργάζεται από το 2004.


Τελευταία ενημέρωση της σελίδας: 6 Ιουνίου 2013