ΤΑΞΙΔΙΑ


ΑΦΡΙΚΗ


Το Μoukissi 

Πώς εισήχθηκα στα μυστικά της εκπληκτικά προωθημένης θεραπευτικής σαμανιστικής προσέγγισης των Πυγμαίων, στην καρδιά της Αφρικής

της Λήδας Shantala

Μέρος B': Τo Mombwiri

Προκειμένου να αντιληφθούμε όσο το δυνατόν βαθύτερα την λογική αυτού του θεραπευτικού "σεμιναρίου" θα προσπαθήσουμε να δώσουμε κάποιες γενικές κατευθυντήριες γραμμές.
Έτσι, ασθενής θεωρείσαι, αν εσύ έχεις δηλώσει ότι είσαι άρρωστος (Μοukissi)! Αυτό δείχνει την ευρύτητα με την οποία αντιμετωπίζεται η αιτία της ασθένειας, αλλά και το πόσο σημαντικός θεωρείται ο ψυχολογικός παράγοντας... Για την συμμετοχή λοιπόν στο θεραπευτικό "σεμινάριο" απαιτείται να δηλώσεις ασθενής! Πώς αλλοιώς θα θεραπευτείς; Μπορείς να δηλώσεις ασθένεια σωματική αλλά και ψυχική. Ο Ζαν-Νοέλ λ.χ. δήλωσε ότι είχε πέτρα στα νεφρά και τελικά μετά από αυτή τη διαδικασία η πέτρα πράγματι του έπεσε! Εγώ περιέγραψε τα πολύ έντονα όνειρα με τον πατέρα μου, τα οποία και όντως ξεπέρασα (ή καλύτερα απελευθερώθηκα από αυτά).
Επομένως μιλάμε για θεραπεία με την ευρεία έννοια, που προσεγγίζει την έννοια της "ίασης". Εν ολίγοις, επιδιώκεται η εναρμόνιση ενεργειών, ιδεών, σωματικών καταστάσεων και εντάσεων, ώστε όλα αυτά να αποκαλυφθούν και να αφομοιωθούν από την προσωπικότητα του ατόμου. Αποτέλεσμα αυτού είναι να αρχίζει το άτομο να ισορροπεί τόσο προσωπικά όσο και κοινωνικά.
Το Μουκίσσι είναι η αφορμή, είναι «ο φίλος και ο εχθρός» όπως είπαμε. Είναι μεν φίλος αλλά αν δεν τον γνωρίσεις - αν δεν τον απελευθερώσεις - θα γίνει εχθρός σου. Για να γνωρίσεις όμως αυτή την "ενέργεια" - την αρχετυπική αιτία της αρρώστιας - θα πρέπει να το επιδιώξεις με συγκεκριμένο και πειθαρχημένο τρόπο - αλλά και χώρο-πλαίσιο - γιατί αλλιώς μπορεί να μείνεις για πάντα μπλοκαρισμένος και εγκλωβισμένος!Το Μombwiri απευθύνεται σε ένα κομμάτι του εαυτού σου, το οποίο βρίσκεται πέρα από τις αισθήσεις, πέρα από την εικόνα που έχεις για το σώμα σου, πέρα από νοητικές εικόνες, πέρα από την φυλετική και κοινωνική σου ταυτότητα, γενικά πέρα από οποιαδήποτε νοητικά αντιληπτή κατάσταση. Για να μπορέσεις να λειτουργήσεις σε αυτό το σύστημα, πρέπει να αποδεχτείς ότι δεν θα μπεις με το συμβολισμό των λέξεων, αλλά ότι θα μάθεις και θα δεχτείς νέους συμβολισμούς κυρίως εξω-λεκτικούς.
Αυτό συμβαίνει γιατί όλο το πλαίσιο έχει ένα δικό του αντιληπτικό τρόπο, ο οποίος δεν είναι λεκτικός, αλλά μυθολογικός-συμβολικός. Επί πλέον, στηρίζεται στην αποδοχή οτι το σώμα είναι φορέας απίστευτων γνώσεων που μπορεί να εμπλουτιστεί και με νέες. Γενικά, αυτό το θεραπευτικό σύστημα βασίζεται στη σωματική ευαισθητοποίηση και στη διεύρυνση της αντίληψης.
Προκειμένου όμως να επιτευχθούν όλα αυτά απαιτείται από τον μυούμενο να δείξει μεγάλη σωματική αντοχή. Πρέπει να αντέξει την έκθεση στο κρύο, πρέπει να μάθει να κοιμάται σε πολύ σκληρές επιφάνειες, πρέπει να τρώει πολύ λίγο και μάλιστα τροφή που προέρχεται από συγκεκριμένα δέντρα και φυτά (τους "φίλους" του συνήθως), πρέπει να κάθεται σε ορισμένες στάσεις. Από την άλλη, περνά κάποιες δοκιμασίες μέσα από τις οποίες έρχεται αντιμέτωπος με πολύ ισχυρές προσωπικές φοβίες - ένα μέρος της θεραπείας είναι και το να μπει μέσα στους φόβους του. Ουσιαστικά όλα αυτά σκοπεύουν να προετοιμάσουν και να ευαισθητοποιήσουν το σώμα και το συναίσθημα, θέτοντάς τα σε συναγερμό...
Πάνω απ' όλα όμως, το άτομο πρέπει να μάθει να περνά πέρα και πίσω από τη λογική του... Για όλα εκείνα που του συμβαίνουν ή που πρέπει να κάνει, δεν υπάρχει εξήγηση ή ανάλυση... Για παράδειγμα:
«"Μαμά" τι θα κάνουμε τώρα;»
«Ααα! Τώρα θα μπούμε στο ποτάμι. (Η απάντηση όμως δεν αφορά ένα πραγματικό γεγονός κι αυτό γιατί ο διάλογος διαδραματίζεται μέσα σε μια καλύβα!). Θα μπούμε στο ποτάμι και η Νακάνγκα (το όνομά μου στη διαδικασία της θεραπείας) ίσως αισθανθεί ότι πνίγεται, αλλά η "μαμά" θα την σώσει θα την βγάλει στην άλλη όχθη»!
Αρχικά, τέτοιες απαντήσεις αποσυντονίζουν, αλλά στη συνέχεια ο μυούμενος καταλαβαίνει ότι όλα αυτά λειτουργούν σωματικά και όχι νοητικά.
Το Μombwiri, είναι πανάρχαιο θεραπευτικό μοντέλο ίασης που στηρίζεται σε μυθολογικό και "αινιγματικό" προσδιορισμό της πραγματικότητας. Προσφεύγει σε τεχνικές ψυχολογικής φύσης, σε γνώσεις βοτανολογίας και σε μυστικές γνώσεις διασύνδεσης του ανθρώπου με τη φύση. Έτσι, κατά τη διάρκεια της θεραπευτικής διαδικασίας, δέντρα, φυτά, πτηνά και ζώα, "φίλοι" του Μουκίσσι καθώς και ειδικά σημεία μέσα στη ζούγκλα - που αποτελεί τον θεραπευτικό περιβάλλοντα χώρο - παίζουν ρόλο στη θεραπευτική έκβαση. Άλλος τομέας που αποτελεί κλειδί για τη θεραπευτική διαδικασία είναι οι τέχνες του χορού, του θεάτρου, η χρήση της μάσκας, καθώς και αντικείμενα "δύναμης" (μπαστούνια, κουδούνια, ενδυματολογικά στοιχεία) και φυσικά η μουσική, τόσο η μελωδία όσο και ο ρυθμός.

Θεραπευτικό σεμινάριο
Το όλο μοντέλο προσεγγίζει αυτό που οι δυτικοί προσπαθούν μέσω της χοροθεραπείας. Σε γενικές γραμμές, αυτό το "σεμινάριο" διαρκεί περίπου 15 μέρες και αποτελείται από 8 μέρη:

1.Γνωριμία και Εισαγωγή.
2.Δοκιμασία.
3. Μύηση.
4. Προσωπικός χορός.
5. Απομόνωση.
6. «Έξοδος».
7. Ο Χορός της Φωτιάς (μέσα και γύρω από τη φωτιά!)
Αυτός είναι ο χορός όπου η Νακάνγκα καθιερώνεται πλέον ως "μαμά" που μπορεί να "γεννήσει τα δικά της παιδιά", να τα θεραπεύσει. Αυτή είναι η απονομή του "πτυχίου" της μπροστά σε όλο το χωριό.
8. Επιστροφή στην καθημερινότητα.

Τη χοροθεραπεία Μombwiri - από τη στιγμή που ο θεραπευόμενος την έχει βιώσει, δηλαδή έχει "αποφοιτήσει" από το "σεμινάριο" - έχει το δικαίωμα να την εφαρμόσει σε άλλους, αλλά παράλληλα μπορεί να τη χρησιμοποιήσει και ως προσωπική μέθοδο θεραπείας, εφ' όρου ζωής.
Κάθε φορά που έχεις οποιοδήποτε πρόβλημα, καλείς την ομάδα (τους Yayaos) και χορεύεις τον Μbata και τον Οgango. Σε κατάσταση υπνωτικής έκστασης συνειδητοποιείς τι ακριβώς έχεις και το ανακοινώνεις στους υπόλοιπους. Εκείνοι με τη σειρά τους σε ρωτούν:
"Μαμά τι πρέπει να κάνεις;". Τότε το άτομο προσδιορίζει λεκτικά την ασθένεια του και τη μέθοδο θεραπείας, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι ο ίδιος ανακαλύπτει τον τρόπο θεραπείας του.

Μου πήρε πολύ καιρό για να καταλάβω, να εμπεδώσω αυτό το θεραπευτικό σύστημα. Σήμερα καταλήγω στο ότι πρόκειται για έναν τρόπο ίασης που χρησιμοποιεί μορφές θεάτρου και χορού, έχει αντίληψη του τι είναι ασυνείδητο και πώς απευθυνόμαστε σε αυτό, τι είναι σώμα, τι είναι ασθένεια, αλλά κυρίως έχει επίγνωση της δύναμης της κοινότητας.
Αισθάνομαι εξαιρετικά τυχερή που η ζωή μου με οδήγησε εκεί, και διαπιστώνω πόσο σημαντικό είναι τα πράγματα να μην γίνονται φανταχτερά και ορθάνοιχτα, αλλά να περιβάλλονται από κάποιο αίνιγμα, από σεμνότητα και σιωπή...


Είναι γνωστό ότι στις παραδόσεις σαμανιστικού χαρακτήρα, η φύση - στοιχεία και φυσικό περιβάλλον - έχει καθοριστικό ρόλο. Σ' αυτά τα πλαίσια μπορούμε να εντάξουμε και την επιλογή των «φιλικών» αντικειμένων και ιδιαίτερα φυτών, που ευνοούν την έκβαση ορισμένων σαμανιστικών πρακτικών. Για παράδειγμα είναι γνωστό ότι - συμφωνά με τέτοιες θεωρήσεις - ένας άνθρωπος μπορεί να συνδεθεί ισχυρά με ένα δένδρο! Η παραμονή έκτοτε στη σκιά του, ή και απλά το αγκάλισμα του κορμού του, μπορούν να φορτίσουν τις "ενεργειακές του μπαταρίες", να εξαφανίσουν το άγχος και την ένταση κλπ. Έχει μάλιστα καταγραφεί η ικανότητα των φυτών να "αντιλαμβάνονται" άμεσα ένα ατύχημα λχ. του «φίλου» τους, ακόμη κι αν αυτό συμβεί χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά!
Η αναγνώριση τέτοιων φιλικών φυτών (ή αντικειμένων, ήχων κλπ.) απαιτεί ολόκληρη μέθοδο, αλλά μπορεί να συνοψιστεί στο εξής: Καταγράψτε τα σημαντικά θετικά γεγονότα της μέχρι τώρα ζωής σας και βρείτε τους κοινούς παράγοντες που υπάρχουν σε μερικά απ' αυτά. Μπορεί να είναι η θάλασσα, ένα είδος δένδρου, μια περιοχή, ένα χρώμα ρούχου, μια μουσική κλπ! Μη δείτε την οποιαδήποτε αντιστοιχία ως "μαγική σχέση", αλλά περισσότερο ως τον παράγοντα που υποσυνείδητα ενεργοποιεί τις απεριόριστες δυνατότητες του νου μας... Αφού εντοπίσετε έναν τέτοιο παράγοντα, μπορείτε να εμβαθύνετε περισσότερο στην κατανόηση των «φίλων» του Μουκίσσι.

Αν και όπως είπαμε, πρόκειται για συγκεκριμένη προφορική παράδοση που απαιτεί ειδικές διαδικασίες, μπορεί να προσεγγιστεί και να κατανοηθεί και μέσα από πλαίσια κατανόησης άλλων παραδόσεων. Φανταστείτε ότι έχετε την ικανότητα να χορεύετε ή να σχεδιάζετε. Είναι αυτό ευλογία ή "κατάρα"; «Ευλογία», θα έλεγε κάθε δυτικός. «Εξαρτάται» θα έλεγε όποιος ήξερε για το Μουκίσσι... Κι αυτό γιατί κάθε χάρισμα, αν δεν κατανοηθεί ότι υπάρχει και - το σπουδαιότερο - αν δεν του δοθούν οι συνθήκες για να εκφραστεί, γίνεται αργά ή γρήγορα αιτία μπλοκαρισμένης ενέργειας και κατά συνέπεια, το πρόσφορο έδαφος για την εκδήλωση ασθένειας, σωματικής ή ψυχικής! Έτσι, κάθε φορά που εκφράζει κανείς το ιδιαίτερο χάρισμα του - σύμφωνα μ' αυτή την όντως εξαιρετικά προωθημένη θεωρία - υποβάλει τον εαυτό του στην πιο αποτελεσματική θεραπεία!
Είναι φανερό ότι δεν έχει σημασία με ποιο χάρισμα εκδηλώνεται η ύπαρξη του Μουκίσσι. Μπορεί να είσαι ένας καλός τραγουδιστής, ένας μεγάλος επιστήμονας ή ένας άριστος, τσαγκάρης Σήμασία έχει να εντοπίσεις το ιδιαίτερο χάρισμα σου και να το «θεραπεύσεις» (αξιοσημείωτη είναι εδώ η αρχαία σημασία της λέξης «θεραπεία» = υπηρεσία!).
Αν δεν το κάνεις, θα υποφέρεις στη ζωή σου. Ακόμη κι αν έχεις γίνει ένας καθηγητής πανεπιστημίου που οι γύρω σε ζηλεύουν, αν κατέχεις το Μουκίσσι του... κηπουρού και δεν το "θεραπεύσεις", θα είσαι δυστυχισμένος και - αργά ή γρήγορα - άρρωστος!


ΕΝΟΤΗΤΑ "Ταξίδια"

Εισαγωγή

ΑΦΡΙΚΗ
μέρος Α': Το Μουκίσσι
μέρος Β': Mombwiri
μέρος Γ': Η επιστροφή

ΠΑΠΟΥΑ-ΝΕΑ ΓΟΥΙΝΕΑ
μέρος Α'
μέρος Β'
μέρος Γ'
Βασικά στοιχεία

ΜΥΑΝΜΑΡ
μέρος Α'
μέρος Β'
μέρος Γ'

ΠΕΡΟΥ
μέρος Α'
μέρος Β'
μέρος Γ

ΚΟΥΒΑ
μέρος Α'
μέρος Β'
μέρος Γ'

ΒΙΕΤΝΑΜ
μέρος Α'
μέρος Β'
μέρος Γ'




Αρχική Λήδα Shantala | Σύντομο βιογραφικό | Χοροθέατρο | Ταξίδια | Shantom | Γιόγκα | Iνδικός χορός
Χοροθεραπεία |
Ενοικίαση αιθουσών | Τα ΝΕΑ μας | Μαθήματα | Εβδομαδιαίο πρόγραμμα| Σεμινάρια
Εναλλακτικές θεραπείες | Εκδηλώσεις | Οδηγίες πρόσβασης | Sitemap | Credits | Home


Τελευταία ενημέρωση της σελίδας: 10 Aυγούστου 2006